Neptunus op de lange weg terug

(door Jan Nunsteen)

Arnhem - Bij het weggaan laat hij, staande in de deuropening tevreden weten: 'Steeds vaker merk je de behoefte bij oud-Neptunus leden om weer op het oude nest terug te keren. Laatst nog een uitstekende polotrainer, altijd welkom, alleen zonder betaling. Twee consumptiebonnen voor de koffie zijn o.k., maar daar houdt het wel mee op. Clubliefde, daar heeft het bij Neptunus altijd om gedraaid!'

Cees van Daalen, bestuurslid van Neptunus, maakt met plezier gewag van de revival van de Arnhemse zwem- en poloclub , waar hij inmiddels 35 jaar lid van is.

De afgelopen conpetitie legde het eerste jeugdteam, onder leiding van Cees Rutgers, op overtuigende wijze beslag op het kampioenschap van het district Gelderland en een aantal talentvolle jongeren zal komend seizoen de gelederen bij de senioren komen versterken. Die inbreng is overigens van harte welkom, want de eerste editie van Neptunus heeft de actuele waterpolojaargang, de steun van routiniers als Rik Tooner en Gerrit Jansen jr. ten spijt, bungelend in de onderste regionen van de tweede klasse afgesloten.

Europa Cup

Een uur lang is Cees van Daalen praktisch onafgebroken , met hart en ziel aan het woord over Neptunus dat volgend jaar op grootse wijze het 75-jarig bestaan hoopt te vieren. In zijn monoloog duiken bij voortduring de namen Gerrit Jansen sr. en jr. op. 'Die mensen zijn onbetaalbaar geweest voor de vereniging. Vanaf de oprichting hebben de Jansens een stempel gedrukt op Neptunus. Gerrit Jansen sr. is voor velen de inspirator geweest', aldus van Daalen over de man die onder meer een kwart eeuw de voorzittershamer bij Neptunus heeft gehanteerd.
Vervlogen tijden keren weer als de vaantjes van het Europa-Cupgebeuren, halverwege de jaren zeventig, ten tonele worden gevoerd. Een tijdperk waarin de Arnhemse waterpolovereniging niet alleen op nationaal niveau de boventoon voerde, maar ook buiten de landsgrenzen furore maakte.
November 1975 bereikten de Arnhemmers zelfs de finalepool van het Europa Cup 2-toernooi waar de amateurs pur-sang moesten opboksen tegen het Oosteuropese geweld van clubs als Mladost Zagreb en OSC Boedapest. In een zinderende laatste wedstrijd rook Neptunus zelfs nog even aan de derde plaats, maar in de laatste seconden schoot veelvuldig internationaal Hans Hoogveld tot tweemaal toe tegen de paal. Maar Neptunus, met coryfeeën als Jaap Jansie, Hans van Zeeland, Rik Toonen en Gerrit Jansen, bewees dat een Arnhemse amateurvereniging redelijk aansluiting kon vinden bij de Europese top, die wel voorzien was van allerhande faciliteiten.

Hoogtepunt

'Een hoogtepunt in sportief opzicht', weet Cees van Daalen, nog zichtbaar nagenietend. 'Neptunus was de topper van Oost Nederland. We speelden voortduren op het hoogste plan, maar we verzuimden om aandacht te schenken aan de jeugd. Toen andere verenigingen met de geldbuidel gingen rammelen, voltrok zich een ware uittocht van prominente spelers. Neptunus heeft nog nooit een cent aan een trainer of speler betaald en we hopen dat principe zo lang mogelijk vast te houden. Maar in praktisch de gehele omgeving vind je wel een polotrainer, die ooit in het eerste van Neptunus heeft gespeeld', merkt de man op, die 11 jaar geleden in Joegoslavië nog de grensrechtersvlag hanteerde tijdens de Europa Cup-ontmoeting tegen Civitavecchia.
Donkere tijden braken voor Neptunus aan, zowel in sportief als in financieel opzicht. Het internationale optreden betekende een forse aderlating voor het huishoudboekje, terwijl de tarieven van de zwemaccomodaties met sprongen omhoog gingen. Het paradeteam, dat zich ooit in de Europese kijker had gespeeld, zakte gestadig af vanuit de hoogste landelijke divisie naar de regionale tweede klasse. 'Een hele nare zaak', weet Cees van Daalen.

Rigoreus

'Maar gaandeweg de jaten tachtig gooide Neptunus het beleid van achter de bestuurstafel rigoreus om en zocht haar heil in de ontwikkeling van het jeugdzwemmen, terwijl vooral de zelfwerkzaamheid bij eigen kader werd geëntameerd.
'Het heeft ons erg veel vrijwilligers opgeleverd, waar we nooit een cent aan hoeven te betalen. Het kostte erg veel inspanningen, maar het begint nu de revenuën op te leveren. Als je ziet hoeveel tijd en energie we aan het jeugdzwemmen besteden: wat dat betreft zijn we een voorbeeld voor andere verenigingen. Onze waterpoloschool, waar de Jansens zich op woensdagmiddag mee bezighouden in zwembad de Rietenbeek, is een unicum in de polowereld', constateert van Daalen.
Een schot in de roos was het idee, overigens gelanceerd door van Daalen zelf, om het leszwemmen uit te bouwennaar een heuse happening. 'Waar beginnen we aan', verzuchtte het bestuur anno 1983, maar van Daalen kreeg toestemming om, zij het voor 4 maanden op proef, op zondagmorgen een 'alternatief'' zwemuurtje in te voeren met als locatie het bad IJsselvliet. Het concept leek vrij simpel: kinderen krijgen zwemles, terwijl de ouders aan de andere kant van het bad recreatief kunnen ronddobberen en het laatste halfuurtje wordt de zaak samengevoegd.

Crescendo

'Vanaf het moment is het crescendo gegaan met het leszwemmen', blikt van Daalen enthousiast terug. 'Van dat zwemuurtje ging een enorme stimulans uit. Als je ziet hoeveel plezier ouders en kinderen hebben in het zwembad. Er kwamen steeds meer bij. Momenteel zitten we op zo'n twee- à driehonderd zwemmers per morgen. Moet je ze eens horen als het uurtje i.v.m. feestdagen een keer niet kan doorgaan!

Daar  hebben we een enorme goodwill mee gekweekt, waar we nog steeds de vruchten van plukken: een gat in de markt.
'Maandelijks zwemmen een kleine 50 kinderen af en de talentjes pikken we eruit voor waterpoloschool op woensdagmiddag. Daar hoeven de kinderen niets extra's voor te betalen, omdat, alweer ons eigen kader het geheel onbezoldigd begeleidt. Dat is de grote kracht van Neptunus, waardoor we bijvoorbeeld al 4 jaar lang geen contributieverhoging hebben hoeven invoeren. En dan te weten dat het polozwemmen één van de duurste sporten is!'

Nieuwe lichting

Ook in bestuurlijk opzicht krijgt de nieuwe lichting bij Neptunus volop de gelegenheid om zich te ontplooien. Daartoe is onder meer de 'Jos van Maanen-trofee' in het leven geroepen, die jaarlijks wordt uitgereikt aan een jeugdlid, dat zich op velerlei terrein binnen de vereniging aktief inzet. 'Ook bij ons staan ze niet te trappelen', stelt van Daalen realistisch, 'maar via jeugdcommissies motiveren we jongeren om ervaring op te doen'.

Met de viering van het 75-jarig bestaan hoopt de Arnhemse zwem- en poloclub duidelijk te maken, dat ze een aardig eind op weg is om het verloren gegane terrein te herwinnen.

Het eerste team, aangevuld met een aantal jeugdige spelers, moet in staat zijn om zich een eerste plek in de tweede klasse te verschaffen, terwijl een tweetal (jeugd en veteranen) toernooien een uitstekende internationale bezetting zullen kennen. 'We zijn echt weer op de goede weg', vat Cees van Daalen de ontwikkeling van Neptunus anno 1986 bondig samen.